|
Trafiku zgjerohet
bashke me qendrat per rehabilitimn e viktimave
Nga Alban BALA
Vera Leskaj ėshtė e
dėshpėruar. Prej katėr vitesh ajo drejton nė Vlorė
njė strehė pėr
vajzat e trafikuara pėr qėllime prostitucioni, tė
cilatkapen nga policia e tė dy brigjeve. Znj.Leskaj
thotė se trafiku ka ardhur nė rritje, ndėrsa shpjegon:
Trafiku eshte
rritur, po ta krahasojmė me vitet mė parė. Psh nė se
ekrahasojmė me 1999, unė kam intervistuar 136 vajza, nė
vitin 2000 267 dhe nė
vitin 2001 428 dhe pėr kėto dy muaj 67 vajza.
Do tė themi se kemi
njė rritje tė kėtij trafiku, por nga ana tjetėr kemi
edhe njė goditje tė
kėtij trafiku, sepse nė fund tė fundit i gjithė ky
numėr ėshtė numri i
atyre qė janė kapur nga kuesturat e qyteteve nė Itali
qė janė rikthyer nė
Shqipėri apo nga policia jonė, ndėrsa kėto vajza po
lėviznin me
destinacion Italinė.
Znj.Leskaj thotė se
e gjithēka ndodh nė sy tė tė gjthė qytetit tė saj
tė Vlorės.
Them se tė
gjithė kanė informacion pėr kėtė, dmth nuk ėshtė se
nė gjithė
kėto vite nuk dihet sesi vepron apo sesi ėshtė
organizauar trafiku i
qenieve njerėzore. Fakti
se ka qytetarė qė i vėnė shtėpitė nė dispozicion
tė kėtyre trafikantėve,
fakti se ka qytetarė qė vėnė furgonat e tyre
trasnportojė nė
lėvizje pėr kėta klandestinė, fakti qė vetė
skafistėt i transportojnė kėta,
do tė thotė se ėshtė njė skemė e ditur tashmė nga
ne qyterarėt, sepse
ne i kemi para syve, ne i shohim- thotė znj.Leskaj.
Sipas informatave gati
popullore nė Vlorė, rreth 50 skafistė zotėrojnė
mbi 100 barka tė
shpejta. Gati 20 prej tyre udhėtojnė ēdo natė, madje
kur koha
ėshtė e mirė 2-3 rrugė. Ēdo skaf ka ekipin e tij, i
cili pėrfshin njė
shoqėrues pėr mallin siē thirren kėtu njerėzit,
ka furgonin e tij, i
cili bėn linjėn qytetse nė lidhje me qendrat e mėdha,
si dhe ekipin e rojes,
ku pėrfshihet edhe ruajtėsi i rendit me uniformė.
Vera Leskaj thotė se
inkrimini i policisė ėshtė individual dhe jo
institucional. Njė
studim i mėparshėm i organizatės Save the Children
zbulonte se 10% e
forcave tė rendit ishin tė pėrfshirė nė trafikun e
vajzave dhe tė
miturve. Por
drejtuesja e programit anti-Trafik nė Organizatėn
Ndėrkomėbatre tė Migracionit
nė Tiranė, Degan Ali, thotė se Policia ende nuk ka
hyrė nė veprim.
Duke pėrshėndetur
njė strategji pėr luftėn kundėr trafiqeve, 29
vjeēarja amerikane
thotė
Tani qė
Strategjia u ngrit, Dokumenti u pėrgatit, tani po presim
pėr veprime
konkrete. Jemi tė lumtur qė njė Forcė Speciale ėshtė
ngritur nė Ministrinė
e Rendit Publik, por ne presim tė shohim mė shumė
trafikantė tė
arrestuar, thotė Degan Ali.
Por policia shqiptare
ėshtė akuzuar nga Amnesty International se ka
dėnuar mė shumė
viktimat sesa trafikantėt e tyre. Vera Leskaj thotė se
gjatė vitit 2000
policia ndaloi 428 prostituta dhe vetėm 2 protektorė.
Znj.Leskaj thotė se
vajzat mbartin trauma shumė tė rėnda.
Unė
do t;ju thosha juve se ne kemi vajza qė na kanė ardhur
me kokė tė ēarė,
16 tė qepura, kemi vajza qė na kanė ardhur me fyt tė
prerė, vajza qė
e kanė patur barkun me 3- 4 tė ēara, tė operuar, apo
edhe dėmtime tė tjera
tė organeve tė trupit dhe kemi patur vajza, vazhdojmė
tė kemi nė qendėr
vajza me probleme tė sistemit nervor.
Vera Leskaj thotė se
rrjeti ndėrkombėtar i trafikimit ndėrthuret nė vend
me rrjetin e
protektorėve tė pavarur, qė mashtrojnė vajza me
premtime punėsimi
apo martese. Drejtuesja
e qendrės thotė se nė qytetin e saj njeh tė paktėn 22
protektorė.
Ndėr zbulimet e
fundit, Leskaj thotė se zona mė e goditur tani ėshtė
ajo verilindore.
Tė ardhurit e
fundit qė po vijnė nė Vlorė pėr tė kaluar nė Itali
janė nga
zona verilindore, nga Mati, Dibra, Peshkopia. PO nga kėto
zona janė dhe
vajzat e trafikuara qė kalojnė nė Itali.
Qendra e Vlorės, e
cila mbėshtetet financiarisht nga shoqata ndėrkombėtare
Save the Children ėshtė njė prej disa strehėzave
qė janė ngritur
nė vend nga ndėrhyrja humanitare. Organizata
Ndėrkombėtare e Migracionit IOM do tė hapė kėtė
javė njė shtėpi
tė re vetėm pėr vajzat shqiptare, ndėrsa deri tani
mbėshteste njė tjetėr
qendėr nė Tiranė bashkė
me ICMC-nė. Ideuesja e projektit tė ri tė IOM, Degan
Ali shpjegon:
Arsyeja kryesore
pėr dy qendra ėshtė pasi dy grupoet janė krejt tė
ndryshme, kanė nevoja
tė dallueshme qė duhen plotėsuar. Nė
fillim kur projekti zuri fill, kishim idenė ti
ndihmonim tė dy grupet nė
njė ngrehinė tė vetme, por shpejt e kuptuam se kjo
ishte tepėr e vėshtirė
Viktimat shqiptare kėrkojnė mė
shumė punė dhe personel tė pėrkushtuar ndaj
tyre.
Organizmat
ndėkombėtare kanė vlerėsuar se Shqipėria ėshtė vend
origjine, por
mė shumė korridor trafiku pėr vajza nga Rumania dhe
Moldavia- kryesisht,
por edhe pėr vajza ruse, ukrainase, bullgare, falė
kufinjve tejet
porozė. Analistėt
thonė se nė ēdo kufi qė kapėrcejnė vajzat
shfrytėzohen si prostituta.
20 Shkurt 2002
Lajmet
e dites
|